dostoyevski'nin ilmek ilmek kurgulanmış, ölmeden önceki bıraktığı son başyapıtı.
ivan fyodoroviç karamazov'un aptallık ve akıl ile ilgili "ne kadar aptalca olursa o kadar berrak olur. aptallık kısadır ve kurnazlık yapmaz; oysa us kıvırıp duruyor ve saklanıyor. us alçaktır; aptallık ise açık ve dürüst!" şu sözleri bile üzerinde saatlerce konuşulabilecek cevherler barındıran eser.
"genelde insanları ne kadar çok seviyorsam özelde insanları tek tek, birey olarak, o kadar az seviyorum. belki de gerekirse insanlık için çarmıha bile gidebilirim. ama bir insanla aynı odada iki gün bile kalamam"